Zespół dworski w Skrzydlowie

Zespół dworski w Skrzydlowie powstał w XIX w. Składa się z murowanego dworu z poł. XIX w., drewnianej rządcówki z początku XX w., murowanej ośmiobocznej kaplicy dworskiej z lat 1820–1830, murowanego spichlerza z początku XX w. i parku z poł. XIX w.

Opis

Pochodzący z końca XIX w. dwór w Skrzydlowie jest murowany. Jego lewe skrzydło jest parterowe, prawe natomiast piętrowe. W środkowej części znajduje się ganek z czterema toskańskimi kolumnami. Dwór stanowi centralną część zespołu, do którego należą również:

  • murowana kaplica, wybudowana w latach 1820–1830, prawdopodobnie razem z dworem;
  • drewniana rządcówka wzniesiona na początku XX w.;
  • murowany spichlerz, również z początku XX w.

Wszystkie obiekty otoczone są zabytkowym parkiem, założonym wraz z powstaniem dworu w poł. XIX w. Na jego terenie znajduje się m.in. będąca pomnikiem przyrody brzoza żółta. Założenie parkowe jest pięknie położone na zboczu wzgórza obniżającego się w stronę rzeki.

Data lub czas powstania

XIX w.

Zespół dworski w Skrzydlowie powstał na przełomie XIX i XX w.

Materiał budowlany

Pałac murowany.

Historia

Z zespołem dworskim w Skrzydlowie znana jest słynna w Europie i na całym świecie rodzina śpiewaków operowych – Jana, Edwarda i Józefiny Reszków. Zauroczeni tutejszymi okolicami kupili oni pod koniec XIX w. kilka majątków w okolicach Kłomnic, w tym również majątek w Skrzydlowie. Jego poprzednią właścicielką była Zofia Siemiańska, która odsprzedała swoje dobra w 1898 r. Janowi Reszke. Ten jeden z najwybitniejszych w historii Polski śpiewaków operowych urodził się w Warszawie w 1850 r. Ukończył tutaj studia, które kontynuował później w Mediolanie i Paryżu. Debiutował w 1874 r. w Wenecji w barytonowej partii Alfonsa w „Faworycie” Gaetano Donizettiego. Od 1876 r. występował w Paryżu, który stał się jego domem. W 1884 r. został pierwszym śpiewakiem Opery Paryskiej, stając się bożyszczem francuskiej stolicy. W latach 1888–1900 współpracował również z londyńską Royal Opera House, gdzie wystąpił ponad 300 razy. Śpiewał także w Metropolitan Opera w Nowym Jorku, Bostonie i Chicago, ale również w Operze Warszawskiej. W 1902 r. wycofał się ze sceny i otworzył w Paryżu szkołę śpiewu, którą w 1918 r. przeniósł do Nicei.  

Z dworku w Skrzydlowie Jan Reszke uczynił swój polski dom. Tutaj mógł rozwijać swoją drugą pasję, jaką były konie. W Paryżu był właścicielem paryskiej stajni wyścigów. W Skrzydlowie założył stadninę oraz nowoczesną stajnię sportową. Stadnina Koni Skrzydlów przez lata odgrywała ważną rolę w polskiej hodowli koni angloarabskich, a od lat 60. również małopolskich. Dzięki najlepszym francuskim angloarabom stanowiącym trzon hodowli w początkowych latach, dzięki niemal nieograniczonemu dostępowi do wyselekcjonowanego materiału genetycznego i wymianie fachowej wiedzy pomiędzy stadninami, w Stadninie Koni „Skrzydlów” urodziło się wiele wybitnych koni sportowych. Po 1945 r. stała się Państwową Stadniną Koni „Skrzydlów”. W 1999 r. rząd polski podjął decyzję o likwidacji stadniny i rozproszeniu stada. Cała jej hodowla trafiła do Stadniny Koni „Malutkie” w województwie łódzkim. Ciekawostką jest fakt, iż dwa konie pochodzące z opisywanej hodowli wystąpiły w ekranizacji „Ogniem i Mieczem” Henryka Sienkiewicza w reżyserii Jerzego Hoffmana.

Obecność Reszków wpłynęła również pozytywnie na kulturalno-oświatowy rozkwit całego regionu. Powstawały tutaj wówczas efektowne dwory oraz ochronki-szkoły dla dzieci, z sukcesem prowadzone przez rodzinę artystów. Chcąc kultywować dawne tradycje oraz zachować pamięć o rodzinie Reszków, z inicjatywy władz samorządowych powstał projekt „Szlak Reszków – Muzyka i Konie”, który integruje, głównie poprzez system ścieżek rowerowych, miejsc związane z tą rodziną na terenie gminy Kłomnice i gmin ościennych. We współpracę przy realizacji przedsięwzięcia włączyła się nawet Filharmonia Częstochowska, której efektem są odbywające się od kilku lat w kościele parafialnym w Garnku koncerty muzyki klasycznej, wspierane finansowo przez gminę Kłomnice. Przesłaniem kulturalnych wydarzeń jest krzewienie kultury i edukacja muzyczna, popularyzowanie opery i promocja młodych śpiewaków operowych, laureatów i uczestników Konkursu Wokalnego im. Reszków, odbywającego się w Filharmonii Częstochowskiej.

Forma ochrony prawnej

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisana jest wchodząca w skład zespołu dworskiego kaplica – nr rej. 749 z 27.12.1967 r.

Dostępność

Zespół dworski w Skrzydlowie nie jest udostępniony do zwiedzania.

Źródła, informacje w Internecie

www.klomnice.pl

www.skmalutkie.pl

www.kruszyna.pl

Dokumenty