Grodzisko pierścieniowate-kasztelańskie w Tumie – „Szwedzka Góra”

Pierścieniowate grodzisko kasztelańskie położone w dolinie Bzury w odległości ok. 300 m na SW od tumskiej archikolegiaty, rozbudowane przez Bolesława Krzywoustego i spalone w XIII w. przez Litwinów. Znane pod nazwą „Szwedzkiej Góry”.

Opis

„Szwedzka Góra” – w pobliżu kolegiaty widnieją w oddali dość wysokie, ułożone w elipsę wały. Przez okolicznych mieszkańców miejsce to zwane było od czasów potopu właśnie „Szwedzką Górą”. Są to pozostałości potężnego niegdyś grodu zamieszkiwanego przez plemię zwane Łęczanami, którego początki przypadają na VI w n.e. W 1107 r. Bolesław Krzywousty w walce o władze z bratem Zbigniewem gród zdobył, odbudował i wzmocnił. W czasach swej świetności, gród posiadał 3 linie wałów i 3 fosy (widoczne do dzisiaj), zaś umocniony częstokołem drewniano-ziemny wał wznosił się na wysokość aż 10 m. Grodzisko było siedzibą m.in. Konrada Mazowieckiego, a po jego śmierci w 1247 roku – jego syna Kazimierza Konradowica, księcia łęczycko-sieradzkiego i jego następców, aż do wybudowania w Łęczycy zamku przez Kazimierza Wielkiego. W latach następnych gród stracił swoje dawne znaczenie i stopniowo ulegał niszczeniu.

Data lub czas powstania

VI w.

Najstarsze ślady osadnictwa sięgają VI wieku n.e., natomiast gród funkcjonował między X a XIII wiekiem, zaś okres jego świetności przypadł na XI–XII wiek.

Historia

Pierwsze badania powierzchniowe na grodzisku prowadzono już w roku 1879, a badania wykopaliskowe rozpoczęto w roku 1948. Aktualnie na grodzisku prowadzone są kolejne badania terenowe.

Forma ochrony prawnej

Obiekt wpisany do rejestru zabytków Konserwatora w Skierniewicach pod nr 585/420.

Położenie obiektu

Grodzisko położone wśród moczarowatych łąk Bzury około 300 m na południowy-zachód od tumskiej archikolegiaty. Obiekt znany jest także pod nazwą „Szwedzkiej Góry”.

Źródła, informacje w Internecie

Kamińska J., Grody wczesnośredniowieczne ziem Polski środkowej na tle osadnictwa, Łódź 1953.

Właściciel, zarządzający

Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi.