Zespół dworski (nr 48) w Górkach Małych

Mały dworek odnowiony pod koniec XX w., usytuowany w pięknej okolicy, jest repliką znajdującego się wcześniej w Górkach Małych dworku drewnianego. Wokół zachowały się także budynki gospodarcze dawnego folwarku.

Opis

Folwark w Górkach Małych znajduje się w okolicy o wielu walorach przyrodniczych, na lekko pagórkowatym terenie. Do dworu usytuowanego na pagórku prowadzi aleja. W ogrodzie natomiast można oglądać kilkusetletnie lipy, jawory i inne młodsze drzewa, różnych gatunków.

Na terenie sąsiedniego gospodarstwa znajduje się murowany z kamienia polnego dawny spichlerze folwarczny i dawny dom rządcy z nietynkowanej cegły. Dwa dużej skali, ceglane budynki gospodarcze usytuowano wokół wewnętrznego dziedzińca. Dziś po przebudowie pełnią one rolę mieszkalną. Ściany spichlerza są wybudowane z nieoszlifowanego kamienia zachowały sie w pierwotnym stanie.

Pierwotnie istniał tutaj parterowy otynkowany dworek w Górkach Małych wzniesiono z drewna w konstrukcji zrębowej. Ten mały dworek zbudowany na rzucie prostokąta, miał na froncie malutki ganek i werandę. Całość przykryta była dachem naczółkowym, podbitym gontem.

Data lub czas powstania

XIX w.

Dworek był zapewne zbudowany w 1 poł. XIX w.

Materiał budowlany

Dworek murowany, otynkowany.

Historia

W opisanej powyżej postaci dworek przetrwał do końca wojny. Po wojnie siedzibę w dworze znalazła szkoła powszechna, a latem kolonie Polskiego Monopolu Spirytusowego, folwark przejęła GS. W 1962 r. szkoła została przeniesiona do nowo wzniesionego budynku, a we dworze urządzono świetlicę, następnie Koło Gospodyń Wiejskich. Kolejni użytkownicy zaniedbali swoją siedzibę i doprowadzili ją do ruiny.

Kiedy w 1981 r. dworek trafił do rąk prywatnych budynek był już w takim stanie, że nadawał się do rozbiórki. Postanowiono, że dwór zostanie odbudowany na starych fundamentach, jednak z trwalszego materiału i już w nieco innej formie. Pojawił się na froncie portyk wsparty na dwóch kolumienkach, w miejsce zabudowanego ganku. Nowy dwór ma jednak zbliżona kubaturę i dwutraktowy układ tak jak to było wcześniej.

Forma ochrony prawnej

Wpisy w wojewódzkim rejestrze zabytków:
  • Zespół dworski (nr 48) w Górkach Małych - Park, nr rej.: 268 z 1976-10-23
  • Zespół dworski (nr 48) w Górkach Małych - Dwór, nr rej.: 630 z 1967-08-28
  • Zespół dworski (nr 48) w Górkach Małych - Park, nr rej.: 631 z 1967-08-28

Źródła, informacje w Internecie

  • Olszewski B., Od Piatku do Soboty. Wędrówki po ziemi łódzkiej, Łódź 1997;
  • www.wikipedia.pl.